S.O.R.T. van Ambulance Amsterdam maakt het verschil

Bij Ambulance Amsterdam is het Special Operations Respons Team (S.O.R.T.) in ontwikkeling. Een getraind en goed georganiseerd team dat na oproep, vooral in de eerste fase, van een grote calamiteit acteert. Het S.O.R.T. wil op drie gebieden gespecialiseerde respons geven; Grootschalige Geneeskundige Bijstand (GGB), Terrorisme Gevolg Bestrijding (TGB) en Evenementen. Team Hoofddorp van Ambulance Amsterdam Kennemerland is middels het Hazard Area Respons Team (H.A.R.T.), onder verantwoordelijkheid van S.O.R.T., al actief op het vierde gebied; CBRNe-incidenten. GGB, TGB, Evenementen en CBRNe. Ambulance Amsterdam is voorbereid op de opvang van incidenten waar ze reëel mee geconfronteerd kunnen worden. ‘Dat is onze verantwoordelijkheid en de maatschappij vraagt daarom.’, aldus Jaap Frank Ponstein, Directeur Operatie bij Ambulance Amsterdam.

S.O.R.T. – Special Operations Respons Team

Het S.O.R.T. is nu in de projectfase en zal in de toekomst uitgroeien tot een gespecialiseerd multi-inzetbaar bovenregionaal team. Ruud van Bodegraven en Simon Visser, beiden teammanager bij Ambulance Amsterdam, staan aan de basis van dit speciale team. Van Bodegraven: ‘Het team alarmeert op afroep bij code 30, maar kan ook preventief ingezet worden.’ ‘We zijn een team met meer materiaal, meer opleiding, de taken zijn verdeeld en we zijn gewend om met elkaar te werken. We wachten niet op code 30, maar kunnen ook stand-by staan. Als wij uitrukken willen we het verschil maken’, aldus Visser.

Het dreigingsniveau voor terreuraanslagen is al jaren substantieel. De aanslagen in Parijs in 2015, Brussel 22 maart 2016, Berlijn 19 december 2016. Het is niet meer de vraag of, maar wanneer Amsterdam aan de beurt is. ‘Wij hebben het GGB stevig neergezet en vanuit GGB is het een kleine stap naar terrorisme en aanslagen. Het S.O.R.T. in wording van Ambulance Amsterdam bestaat uit een vast, gespecialiseerd, toegewijd team van 40 mensen afkomstig vanuit alle ambulanceposten. De leden van het S.O.R.T. worden extra getraind op het gebied van communicatie (C2000), GGB (taakstructuur) en werkwijze/opleiding Anaesthesia Trauma and Critical Care (ATACC). ‘De meeste teamleden zijn eerder lid geweest van het Ambuteam, zijn gewend om opgeroepen te worden, hebben ervaring met het snel uitrukken en hebben zelf gekozen voor deze taak. Betrokkenheid en enthousiasme zijn belangrijke voorwaarden om zo’n ‘slapend team’ optimaal in te kunnen zetten. Leden van het S.O.R.T. hebben een aantal gemeenschappelijke eigenschappen: ze willen zichzelf blijven ontwikkelen, zoeken uitdaging en kunnen volgens een strak model werken’, aldus Van Bodegraven.

Voor de inrichting van het S.O.R.T. heeft Ambulance Amsterdam zich georiënteerd op Engeland. ‘Engeland loopt voorop op het gebied van S.O.R.T. Sinds de terroristische aanslag in Londen in 2005 is TGB een speerpunt. Toen wij met S.O.R.T. bezig gingen was het voor ons snel duidelijk dat wij hier als grote stad een voorbeeld aan moesten nemen’, aldus Visser met bewondering in zijn stem. S.O.R.T. Ambulance Amsterdam houdt het niet bij oefenen. Het team is in 2016 al meerdere malen ingezet. Visser: ‘Bij de EK Atletiek zouden we alleen meedraaien, maar uiteindelijk waren we keihard nodig. Samen met het Rode Kruis gingen wij direct aan het werk: door de warmte tijdens de loop werd een aantal recreatielopers onwel, waardoor er geheel onvoorzien opgeschaald moest worden naar GRIP1. Binnen korte tijd hebben we tientallen lopers behandeld in onze tent, waarvan er tien zijn vervoerd naar omliggende ziekenhuizen. Binnen een uur kon het incident weer worden afgeschaald. Hier konden wij het verschil maken. Je merkte dat onze inzet en kennis gewaardeerd werd.’

In juni 2017 is binnen Ambulance Amsterdam scholing op de specialisaties GGB, C2000, TGB en CBRN-light afgerond en is de projectfase afgesloten. Het S.O.R.T. acteert nu in de ‘cold zone’, maar heeft de ambitie om in de toekomst op te schuiven naar de ‘warm zone’, waar H.A.R.T. al opereert. Bodegraven: ‘We blijven ons ontwikkelen, zodat we de gespecialiseerde respons kunnen geven waar de situatie om vraagt. Het is onze uitdaging om de snelheid te behouden en ons niet te laten afremmen door organisatorische, financiële of politieke belangen.’

H.A.R.T. – Hazard Area Respons Team

Willem Schutte, senior ambulancechauffeur, ex-brandweerman en opleider bij Ambulance Amsterdam post Kennemerland (AAK) is een van de enthousiaste trekkers van H.A.R.T. ‘Discendo Discimus’, al lerende leert men, prijkt op het logo en ‘daar is alles mee gezegd’, aldus Schutte. ‘Wij zijn pioniers op het gebied van vervoer van besmette patiënten in combinatie met CBRNe-inzet en leren door te doen, elkaar aan te spreken op dingen die beter kunnen en ons uitvoerig te oriënteren op de best mogelijke materialen en partners. We worden ingezet voor het ‘vuile werk’  en werken volgens een strakke procedure die foutloos wordt uitgevoerd door ons hechte team dat bestaat uit 20 betrokken professionals die elkaar door en door vertrouwen. Met elkaar zijn we H.A.R.T. en hebben allemaal één ding voor ogen: dat na een inzet weer veilig uit het pak komen.’

Schutte: ‘Het was een logische keuze dat de CBRNe-aanpak bij onze post zou komen. Team Hoofddorp is al vanaf de Ebola-epidemie onafgebroken aan het trainen voor dit type inzet en met de luchtmacht is de afspraak gemaakt dat iedere besmette patiënt die naar Nederland komt, landt op Schiphol. Dat is onze achtertuin. CBRNe maakt geen onderscheid tussen een ongeluk of een terreuraanslag. Onder meer door de verhoogde terreurdreiging zijn er tegenwoordig zoveel momenten dat we te maken kunnen krijgen met gevaarlijke stoffen, daar moesten we ons op voorbereiden. We functioneren nu al als bovenregionaal team, maar ik kan me voorstellen dat we in de toekomst onze inzet verder uitbreiden in Nederland. Het is zowel qua kosten als scholing ondoenlijk dat iedere ambulancemedewerker deze specialistische zorg kan uitvoeren.’

Met materieel heeft AAk grof ingezet. H.A.R.T. rukt uit met voertuigen die speciaal kunnen worden aangepast om een CBRNe light patiënt te vervoeren. Maar de grootste investeringen betreft de pakken. ‘Het spreekt voor zich dat bij incidenten met besmettingsgevaar persoonlijke bescherming de grootste prioriteit heeft. We moesten pakken vinden die werkbaar zijn en ons zouden beschermen tegen alle mogelijke inzetten. Samen met Hazmeds is de uiteindelijke keuze gemaakt. Met de pakken en filterbussen die we nu hebben kunnen we de hele CBRNe-trein aan; van Sarin tot Ebola. We zijn nog aan het trainen, maar vanaf 1 maart kunnen we iedere vuile klus aan. De klap kunnen we niet voor zijn, maar als de klap komt kunnen wij in samenwerking met onze ketenpartners bij een CBRNe-inzet, op een verantwoorde manier voor onze eigen mensen, goede zorg verlenen aan de burger.’

S.O.R.T. Special Operations Respons Team, Ambulance Amsterdam

  • Bestaande uit 40 man oproepbaar. Ingericht naar Engels voorbeeld.
  • Samenwerking met Opleidingsbureau Atacc /Engeland, Defensie in Nederland
  • Bij inzet samenwerkend met politie, brandweer, MMT, NRK en de GHOR
  • Taakgebieden: GGB (Grootschalige Geneeskundige Bijstand), TGB (Terrorisme Gevolg Bestrijding) en Evenementen (waar Ambulance Amsterdam gespecialiseerde respons kan bieden).
  • Toekomst: 24/7 inzet van S.O.R.T., uitbreiden naar inzet ‘warm zone’

H.A.R.T. Hazard Area Respons Team, Ambulance Amsterdam post Kennemerland

  • Kleine groep experts, bestaande uit 20 man
  • Samenwerking met ketenpartners Defensie, Brandweer, Politie;  RAV’s Amsterdam Amstelland, Kennemerland en Noord-Holland, Gezondheidskundig Adviseurs Gevaarlijke stoffen (GAGS), Adviseur Gevaarlijke Stoffen (AGS)  en externe organisatie Hazmed, specialist in acute zorg & gevaarlijke stoffen
  • Bij inzet samenwerking met politie, brandweer, ziekenhuizen, defensie, NRK en de GHOR
  • Taakgebieden: Strikte Isolatie Vervoer en CBRNe-inzet (vooralsnog Biologisch, vanaf 1 maart 2017 inzet bij alle CBRNe-incidenten)
  • Toekomst: repatriëring ‘besmette’ patiënten in samenwerking met de luchtmacht, verdere uitbreiding in Nederland en uitbreiden naar inzet ‘hot zone’

Yvonne Schouten, verpleegkundige S.O.R.T: ‘Voor ons was het altijd een soort Rad van Fortuin. Bij alarmering gaan we er als een dolle heen om dan vervolgens af te wachten. Super dat S.O.R.T. er nu is, zodat we goed voorbereid naar een inzet gaan en weten wat we moeten doen.’

Mario Snel, verpleegkundige S.O.R.T: ‘Ik heb op eigen initiatief allerlei opleidingen gevolgd en internationale stages gedaan en heb daar gezien waar we hier ook mee geconfronteerd kunnen worden. Toronto of Las Vegas is echt niet zo anders als Amsterdam. Ik heb veel commentaar gehad dat we het bij ons niet goed geregeld hadden, dus nu ik de kans heb wil ik mijn steentje heel graag bijdragen’.

Mark Zandstra, verpleegkundige S.O.R.T.: ‘Mijn kinderen zijn nu het huis uit, dus 24/7 bereikbaar en oproepbaar zijn is voor geen probleem meer. Als je ‘ja’ zegt, vind ik dat je ook ‘ja’ moet doen’.

Marjan Huis in ’t Veld, ambulanceverpleegkundige H.A.R.T.: ‘Het is voor mij een professionele uitdaging om onderdeel van H.A.R.T. te zijn en binnen een vastomlijnde structuur te werken in een extreme, maar wel veilige situatie. Inmiddels is het voor mij bijna natuurlijk om in een besmette omgeving te werken. Door het vele oefenen is de angst weg. Uiteindelijk doe ik precies wat ik de hele dag doe, maar dan in een andere verpakking.’

Deel deze pagina