Antibioticaresistentie: wat is het?

Wat is antibioticaresistentie?
Steeds meer bacteriën worden ongevoelig voor de werking van antibiotica. Dit verschijnsel wordt antibioticaresistentie genoemd. Het gevolg hiervan is dat ziekten die nu nog eenvoudig te genezen zijn (bijvoorbeeld long- of blaasontsteking) weer levensbedreigend kunnen worden. Antibioticaresistentie is op zichzelf geen ziekte, maar infecties met resistente bacteriën verhogen de kans op overlijden aanzienlijk. Daarom vormt Antibioticaresistentie een serieuze bedreiging voor de volksgezondheid.

Sterfte
Ook nu al sterven er mensen aan infecties met resistente bacteriën. De OECD en ECDC hebben ingeschat dat wereldwijd jaarlijks ongeveer 700.000 mensen overlijden als gevolg van antibioticaresistentie, waarvan 25.000 in Europa. Als we nu niets doen, sterven er in 2050 jaarlijks 10 miljoen mensen door antibioticaresistentie, meer dan door kanker op dit moment.

Hoe ontstaat antibioticaresistentie?
We dragen allemaal miljoenen bacteriën bij ons. De meesten zorgen ervoor dat we gezond blijven, maar er zijn ook bacteriën die ons ziek maken. Wanneer bacteriën een infectie veroorzaken, kunnen antibiotica voorgeschreven worden. Deze doden de bacteriën, of zorgen dat ze zich niet meer kunnen vermenigvuldigen. Ons lichaam kan zich daardoor weer herstellen.
Bacteriën passen zich voortdurend aan nieuwe omstandigheden aan om te kunnen overleven. Wanneer zij regelmatig worden blootgesteld aan antibiotica, gaan ze zich zodanig aanpassen dat antibiotica geen effect meer heeft; de bacteriën worden resistent. Hoe vaker we antibiotica gebruiken, hoe groter de kans dat bacteriën resistent worden. Daarom is het erg belangrijk dat artsen alleen antibiotica voorschrijven als het écht nodig is.

Is al die ophef niet wat overdreven?
Nog geen 100 jaar geleden kwamen er in Nederland epidemieën met hoge sterftecijfers voor. Dankzij sanitair, riolering, schoon drinkwater, vaccinaties en antibiotica is daar een einde aan gemaakt. Inmiddels vinden we de goede publieke gezondheid van de Nederlandse bevolking heel normaal.
Toch is een nieuwe epidemie met een hoog sterftecijfer niet ondenkbaar. Doordat in de zorg en in de veeteelt veelvuldig antibiotica worden gebruikt, dreigen steeds meer bacteriën resistent te worden. Ondertussen verergert ook de verspreiding van multiresistente bacteriën die ongevoelig zijn voor de ‘laatste redding’-antibiotica: de zogenoemde carbapenems. Als bacteriën naast alle andere antibiotica ook resistent worden voor carbapenems, dan is er een aanzienlijke kans dat er weer grote aantallen mensen overlijden aan een epidemie, net als vroeger.

Verspreiding
Als je een resistente bacterie bij je draagt, hoef je daar niet zelf ziek van te worden. Zo kun je ongemerkt anderen besmetten. Mensen met een kwetsbare gezondheid, bijvoorbeeld ouderen, lopen een groter risico op infectie. Daarom is goede handhygiëne ook zo belangrijk. Je kunt multiresistente bacteriën onder andere oplopen door opname in een ziekenhuis of door contact met vee.
In veel andere landen in de wereld is het antibioticagebruik nog veel groter en komt ook meer antibioticaresistentie voor. Resistente bacteriën houden zich echter niet aan grenzen en verspreiden zich makkelijk door middel van bijvoorbeeld transport en reizigers. Daarom is men in de zorg extra alert als je in het buitenland in een ziekenhuis bent opgenomen geweest en vraagt men hiernaar.

Meer in detail lezen over wat antibioticaresistentie is en hoe het werkt? Download dan hier gratis het Cahier Antibioticaresistentie

 

Bron: www.ggdghor.nl, www.rivm.nl

Deel deze pagina