Blog - De vrije wil

Ik volg op dit moment een leergang die zich bezighoudt met de vrije wil en in hoeverre besluitvorming een willekeurig of misschien veel meer een onwillekeurig gestuurd proces is. Heel interessant om de werking van ons brein vanuit verschillende invalshoeken te beschouwen. Maar het levert ook veel vragen op over hoe wij gedrag kunnen interpreteren en wellicht kunnen beïnvloeden.

We zitten al weer volop in de 2e golf besmettingen met het Coronavirus. Vorige week werd het nieuws vooral gevuld met beschouwingen of we wel voldoende ingrijpen of ingegrepen hebben om besmettingen te voorkomen. Zijn we niet te soft en laten we niet teveel over aan de burger zelf? Nou wil ik mij vooral niet scharen onder de duizenden experts die hier wat over menen te moeten zeggen, maar als je het overlaat aan de eigen verantwoordelijkheid van de burger, ga je uit van het feit dat deze burger in staat is om zijn of haar gedrag aan te passen. En dat is volgens de degenen die twijfelen aan de eigen wil nog maar de vraag.

De grootste drijfveren om iets wel of niet te doen zijn namelijk ingegeven door drie factoren: eigenbelang (word je er beter van in welk opzicht dan ook), angst en meedoen met de massa. En juist bij de groep die op dit moment lijkt te zorgen voor een grote mate van verspreiding, leidt geen van deze drie drijfveren direct tot het vermijden van contact. Social distancing levert je zelf immers niet direct iets op. Er is geen grote angst om zelf ziek te worden (of voor de gevolgen daarvan). En je wil je niet graag afzonderen van de groep als die zich er ook niet aan houdt. Het geven van goedbedoelde, maar nogal vrijblijvende adviezen blijkt dan ook niet heel goed te werken.

Langzamerhand wordt helder dat we elkaar helpen met duidelijke maatregelen. Wel in een stadion zitten, maar niet juichen blijft namelijk lastig. Mondkapjes in de ene situatie wel en de andere situatie niet valt lastig uit te leggen. Eenduidigheid helpt in ieder geval om niet alleen maar te sturen op de eigen verantwoordelijkheid. Want zoals gezegd: het gaat er niet om of je iets wílt, maar wat je (uiteindelijk wel of niet willekeurig) dóet.

Frank de Groot
Manager SpoedZorgNet

Deel deze pagina